دسترسی سریع به مجموعه آزمایشگاه

متن مصاحبه جناب آقای مهندس علیرضا خزاعی مدیر عامل شرکت صنایع گلدیران (LG) و عضو هیأت مدیره انجمن تخصصی مراکز تحقیق و توسعه کشور با فصلنامه مدیریت تحقیق و توسعه شهریور 95

مقدمه:

جناب آقای مهندس خزاعی با بیش از 30 سال تجربه در مدیریت واحدهای تولیدی به ویژه در حوزه تولید تلویزیون و لوازم خانگی دارای تجارب مفیدی است که به منظور آگاهی از تجارب گذشته ایشان،  مصاحبه زیر را با محوریت توسعه تولید داخلی و نقش و اهمیت تحقیق و توسعه در آن انجام داده ایم.

1-    ارزیابی جنابعالی از فرصتهای سرمایه گذاری مشترک پس از برجام، به ویژه در حوزه لوازم خانگی و تصویری چیست؟


موضوع سرمایه گذاری خارجی در کشور از اولویتهای اساسی کشور محسوب می شود که دولت محترم به عنوان اصل مهم مد نظر قرار داده است. مهمترین دلیل آنهم ایجاد اشتغال برای سیل جوانان جویای کار و رسیدن به نرخ رشد اقتصادی حدود 8 درصد است. 
جذب سرمایة خارجی در بودجه سال جاری  و در برنامه ششم توسعه، مورد توجه جدی قرارگرفته است و بمنظور ایجاد زیرساختهای اصلی و صنایع پایه ای کشور، خصوصاً رفع مشکل بیکاری و ایجاد اشتغال مولد برای جوانان، نیاز به سرمایه گذاری خارجی است، چون درآمدهای ارزی که عمدة آنها تا کنون از محل فروش نفت خام تأمین می گشته است به هیچ وجه کفاف پروژه های عمرانی کشور را نمیدهد و نمی تواند مشکلات موجود اقتصادی را حل و رشد اقتصادی قابل قبول در کشور ایجاد نماید و تنها چاره جذب سرمایه از کشورهای خارج است که اولویت با سرمایه گذاران ایرانی خارج ازکشور می باشد. در حوزه وزارت صنعت، معدن و تجارت تأکید وجود دارد که این سرمایه گذاریها بایستی به گونه ای باشند که ضمن انتقال تکنولوژی های روز و تأمین کالای مورد نیاز مصرف کنندگان ایرانی، حداقل حدود30 درصد محصولات تولیدی حاصل از این سرمایه گذاری ها به خارج از کشور صادر شود. 
در حوزه لوازم خانگی و تصویری یکی از مشکلات و موانع موجود بر سر راه سرمایه گذاری خارجی ورود کالای قاچاق است که متأسفانه به عنوان یک معضل اساسی در کشور ما ریشه دوانده و عزم جدی تمام دستگاهها و نهادهای  مسئول را جهت ریشه کن کردن آن می طلبد. البته اخیراً با اقدامات مؤثرو همه جانبه ای که بین ارگانها و سازمانهای مسئول صورت گرفته است، شاهد کاهش روند ورود کالای قاچاق هستیم. 
ضمناً با تلاش مسئولین محترم دولت طی سال جاری و در فضای پسا برجام، هیأت های مختلف از کشورهای اروپایی به ویژه آلمان، ایتالیا، اسپانیا و همچنین کره جنوبی، چین جهت بررسی وضعیت صنایع ایران و سرمایه گذاری خارجی به صورت جوینت ونچر  ( jv) برای تولید لوازم خانگی به کشور مراجعه و در حال مذاکره با طرفهای ایرانی و یا به طور مستقل هستندکه امیدواریم نتایج مثبتی برای کشور داشته باشند.


2-    به عنوان یک مدیر اجرایی با تجربه دربخش تولید بفرمایید چه راهکاری می توان ارائه کرد تا با ورود کالاهای وارداتی پس از برجام به تولید ضربه نخورد و چه راهکارهایی می توان ارائه کرد تا به جای واردات کالا، واردات تکنولوژی داشته باشیم؟


این موضوع به عنوان یک اصل مهم  همواره مورد توجه قرار گرفته است باید تأکید نمایم که خوشبختانه به دلیل تجارب بالای هیأت محترم وزیران، مشاورین آنها کاملاً به این موضوع اشراف دارند که چنانچه در پسابرجام این موضوع را مدیریت نکنند  کشور دچار مشکل جدی شده و سیل واردات کالاهای ساخته شده (C.B.U ) به کشور سرازیر و رفته رفته اساس و ریشه تولید کننده ایرانی را از بین می برد. لذا پس از مذاکرات برجام مستمراً به کشورهای اروپایی و سایر کشورهای علاقمند به تجارت با ایران منعکس گردیده که برای ورود به بازار ایران نیاز به سرمایه گذاری مشترک (JV)، انتقال تکنولوژی و صدور بخشی از کالاهای تولیدی از ایران به سایر کشورهای منطقه می باشد. بنده تصور می کنم طرفهای تجاری ایران نیز این پیام را دریافت نموده و بدنبال یافتن راهکارهای اجرایی آن هستند و امیدوارم در مرحله اجرا نیز نظارت لازم و کافی از سوی نهادها و وزارت خانه های ذیربط صورت گیرد تا شاهد اجرایی شدن این مورد اساسی باشیم.
نکته مهم و قابل تأکیدی که بایستی اضافه نمایم این است که از طرف دولت محترم به متقاضیان و  سرمایه گذاران خارجی در داخل کشور، تکلیف شود که موظفند از امکانات و ماشین آلات و خطوط تولیدی طرف های ایرانی استفاده نمایند و با به روز نمودن تکنولوژی آنها و رفع نواقص احتمالی و تکمیل آنها، زمینه تداوم فعالیت سرمایه گذاریهای انجام شده را مهیا کنند،چرا که ثروت ملی است و بلا استفاده مانده و از بین می رود.


3-     چکیده ای از فعالیتهای تولیدی مجموعه گلدیران (LG ) در بازار ایران بفرمایید؟


شرکت صنایع گلدیران به عنوان بازوی تولیدی گروه (هلدینگ) گلدیران از سال 1384 با هدف توسعه تولید داخلی، انتقال تکنولوژی و بومی سازی آن و بهره گیری از نیروهای جوان، تحصیلکرده و خوش فکر ایرانی و توسعه سهم بازار داخلی و صادراتی تأسیس گردید و طی دهه گذشته، مجموعه کارخانجات خود را در دو استان کرمان و قزوین با سرمایه گذاریهای کلان ایجاد و توسعه داد و با این که قادر به استقرار کارخانجات در اطراف تهران بود ولی بخاطر کمک به پیشبرد اهداف نظام در زمینه توسعه اشتغال مناطق کم برخوردار، مجموعه های تولیدی خود را در این استانها قرار داد. و اکنون نیز روند سرمایه گذاریها توسط گلدیران جهت توسعه تولید داخل در دو استان مذکور همچنان تداوم دارد. تمامی سرمایه گذاری های انجام شده توسط گلدیران صورت گرفته و طرف خارجی تاکنون سرمایه گذاری مستقیم نداشته و متعهد به فروش قطعات منفصله و تحویل ماشین آلات و تجهیزات پیشرفته خطوط تولید و انتقال تکنولوژی و پشتیبانی فنی – مهندسی و نظارت عالیه فنی بوده است. 
ما در تلاشیم تا با کسب رضایت طرف خارجی صاحب تکنولوژی اقدام به تأسیس R&D مشترک نموده و حاصل و نتیجه آن را به صورت محصولات با کیفیت مطلوب و تکنولوژی روز به کشورهای همسایه و دیگر نقاط جهان صادر نماییم .
شرکت صنایع گلدیران به عنوان یک واحد تولیدی طی سالهای گذشته موفقیتهای زیادی در زمینه تولید و فروش کسب کرده که مختصراً عبارتند از : 
منتخب پنج دوره جشنواره ملی قهرمانان صنعت ايران از سال 91 تا 94 و دريافت تنديس و لوح جشنواره از وزیر محترم امورخارجه (قهرمان دیپلماسی کشوردرسال 92) و معاونین محترم ریس جمهور و سایر مقامات، دریافت لوح ها وتندیس های  نقره ای و طلایی در همایش سالیانه حمایت از حقوق مصرف کنندگان از سال 91 تا 94 از معاونت محترم اول ریاست جمهور، دریافت لوح و تندیس ازوزیرمحترم صنعت، معدن و تجارت به عنوان تولید کننده نمونه درروزصنعت سال 93. 


4-    به عنوان یک صاحبنظر در زمینه تولید یک برند جهانی بفرمایید نقش مراکز تحقیق و توسعه (R&D ) برای دست یافتن  به محصول کیفی و قابل رقابت برای شرکتهای تولیدی کشور چگونه باید باشد؟


به نظر بنده بنگاههای تولیدی ما، نیاز به سه عامل پیش نیاز موفقیت دارند که وجود این سه عامل لازم و ملزوم یکدیگرند و تا مادامی که این سه عامل حل نشود، نمی توان انتظار معجزه داشت. مهمترین آنها نیاز جدی و ضروری بنگاه های تولیدی، بویژه در زمینه تولید لوازم خانگی، به واحد های واقعی تحقیق و توسعه (R & D) است، چرا عرض میکنم واحد واقعی؟!  برای اینکه طبق ساختارهای موجود، اکثر کارخانجات ما دارای واحد تحقیق و توسعه می باشند ولی متأسفانه انتظاراتی را که از آنها وجود دارد، پاسخ نمیدهند. با اینکه اعضای متخصص این واحدها عموماً از نظر تئوری در رشته مربوطه دارای تحصیلات عالیه و اندوخته های بالای دانشی و صاحب نظرند ولی در تبدیل این دانش و تئوری ها به مصنوع و کالای قابل ارائه به بازار و نهایتاً ایجاد ارزش افزوده واقعی برای واحد تولیدی مشکل جدی وجود دارد که به نظر بنده عمدتاً ناشی از ایرادات ساختاری، روشهای مدیریتی و عدم اختصاص بودجه کافی می باشد. 
همه بر این موضوع آگاهی داریم که هزینه واحدهای تحقیق و توسعه شرکتهای خارجی بسیار هنگفت و عقبه هر شرکت  تولیدی موفق درخارج از کشور وصل به یک مرکز فعال، کارا، مؤثر و به روز تحقیق و توسعه است و آن R&D  است که ارزش افزوده واقعی را برای بنگاههای تولیدی به ارمغان می آورد. حال اگر واحدهای تحقیق و توسعه داخلی ما، به گونه ای منطقی با واحدهای R&D خارج از کشور مرتبط شوند و دسترسی پیدا کنند، می توانند واحدهای تولیدی خود را از نظر تکنولوژی روزآمد تغذیه کنند. در آن صورت قطعاً شاهد شکوفایی صنعت بویژه در حوزه لوازم خانگی خواهیم بود. آنوقت است که تولیدات واقعی ما همگام با تولیدات روز جهانی خواهد بود و استانداردهای کیفی و نوآوری صنعت ما جهانی خواهد شد و مصرف کننده ایرانی نیز که اتفاقاً از طبع و سلیقه و ذائقه بالایی هم برخوردار است و به قول معروف (بنجل پسند نیست) با کمال اشتیاق کالای داخلی را به مشابه خارجی ترجیح میدهد.
عامل مهم دیگر تیراژ تولید است که در صورت بالا بودن می تواند تداوم فعالیت و موفقیت واحد تولیدی را تضمین کند. چنانچه تیراژ به اندازه ای نباشد که وقتی هزینه های جاری و سربار بنگاه تولیدی بر آن سرشکن می شود، در نتیجه قیمت تمام شده معقول، منطقی و قابل رقابت برای عرضه محصول در بازار باشد، نمی توان انتظار تداوم و موفقیت آن واحد تولیدی را داشت.
عامل سوم نشان ( برند) است که فکر میکنم طی سالهای گذشته در خصوص برند سازی در کشور اقدامات خوبی انجام شده و وجود برند معروف می تواند واحدهای تولیدی داخل را موفق نماید.


5-    با توجه به تجربه طولانی جنابعالی در حوزه تولید در ایران و اطلاع از کارخانجات صنعتی جهان بفرمایید : مراکز تحقیق و توسعه (R&D) واقعی و پویا چگونه ایجاد می شوند و نقش زیرساختهای کشور در ایجاد آنها چیست؟


یکی از موارد اصلی و زیر ساخت مورد نیاز (R&D) نیروی انسانی تحصیل کرده و متخصص می باشد که آموزش آنها از وظایف آموزش عالی کشور است. اشکال اساسی در این است که آموزشهایی که ما به جوانان خود در دوره دانشگاه میدهیم با نیازهای صنایع ما تطبیق ندارد و به همین دلیل است که دانشجویان بعد از اتمام دانشگاه و دریافت مدرک لیسانس به سختی قادر به یافتن شغل مناسب هستند و بعضاً گله می کنند که هرجا مراجعه می کنیم نیاز به سابقه کار دارند، بالاخره ما بایستی از یک جا شروع کنیم. ایراد این موضوع به نحوه برنامه ریزی آموزش عالی ما برمی گردد. نیروی انسانی جوان ما در دوره های دبیرستان و دانشگاه آموزش عملی و کاربردی نمی بینند و عمدتاً مطالب را بصورت تئوری فرا میگیرند که در صنایع کاربردی ندارد حال آنکه در کشورهای صنعتی نظیر آلمان، ایتالیا و حتی ترکیه با برنامه ریزی های صحیح آموزشی دانشجویان را به گونه ای آموزش می دهند که آماده ورود به بازار کار باشند و لذا به جای کارشناس ( لیسانس ) بیشتر تکنیسینهای صنعتی( فوق دیپلم)  که ضمن تحصیل آموزش عملی نیز دیده و قادر به کار و تعمیرات ماشین آلات صنعتی می باشند، آموزش می دهند البته در نظام آموزشی ما با ایجاد دفاتر ارتباط دانشگاه با صنعت سعی شده است که  این خلاء پر شود ولی واقعیت آن است که معمولاً صنایع بخش خصوصی علاقه و فرصتی برای آموزش کارآموز برای دیگران ندارند. 
لذا در برنامه های کوتاه مدت و بلند مدت توسعه کشور بایستی هماهنگ با نیازها و اهداف برنامه های توسعه ای کشور، نیروی انسانی متخصص و کیفی لازم جهت تحقق این اهداف نیز آموزش داده شود به عبارت دیگری وزارتخانه های آموزش و پرورش و آموزش عالی دقیقاً رشته ها و تخصصهایی را آموزش دهند که علاوه بر آموزش تئوری آموزش عملی نیز دیده و قادر به جذب در صنایع باشند. 
البته در سالهای اخیر جهش خوبی در تحقیق و توسعه شرکتهای دانش بنیان داشته ایم و بعضی از آنها حاصل تحقیقاتشان را به محصول تبدیل نموده و آماده پذیرش سرمایه گذار جهت تولید انبوه هستند که امیدواریم این وضعیت رو به موقعیت و گسترش باشد.
 از دیگر زیرساختهای مورد نیاز جهت مراکز تحقیق و توسعه نرم افزار و سخت افزار شامل تجهیزات، آزمایشگاههای مجهز و به روز و مطابق با استانداردهای جهان است.
به طور خلاصه می توان تأکید نمود که تحقیق و توسعه یک فرآیند است که برای رسیدن به اهداف خود نیاز به صرف زمان و پیش نیازها و گذر از دوره بلوغ و رسیدن به پویایی دارد بنابراین همانطور که در سوالات قبلی عرض شد نمی توان R&D را یک شبه با خرید لوازم مورد نیاز و استخدام نیروی انسانی تشکیل داد و انتظار خروج محصول از آن را داشت.